โรคของต่อมธัยรอยด์


โรคของต่อมธัยรอยด์ 
ต่อมธัยรอยด์เป็นอวัยวะขนาดเล็กๆ รูปร่างคล้ายผีเสื้ออยู่บริเวณลำคอด้านหน้า มีหน้าที่ควบคุมอัตราการทำงานของอวัยวะต่างๆ เรียกว่า “เมตาบอลิซึม (Metabolism)” ไม่ให้มากหรือน้อยเกินไป จะสร้างฮอร์โมนเรียกว่า ” ธัยรอยด์ฮอร์โมน” ซึ่งจะไปควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆ เช่น หัวใต สมอง ระบบทางเดินอาหารให้ทำงานเป็นปกติ ผิวหนัง ผม และเล็บ รวมไปถึงความรู้สึกนึกคิดด้วย

ธัยรอยด์ฮอร์โมน

ต่อมธัยรอยด์จะสร้างฮอร์โมนจากไอโอดีนที่มีอยู่ในอาหาร ถ้ามีธัยรอยด์ฮอร์โมนมากเซลล์ต่างๆ ก็จะทำงานอย่างรวดเร็ว ถ้าน้อยเซลล์ก็จะทำงานช้าลง

การสร้างธัยรอยด์ฮอร์โมนนี้ถูกควบคุมด้วยฮอร์โมนอีกชนิดหนึ่งที่สร้างจากต่อมใต้สมอง (Pituitary gland) เรียกว่า “ฮอร์โมนกระตุ้นต่อมธัยรอยด์ (Thyroid stimutating hormone หรือ TSH)” 

ในภาวะที่ต่อมธัยรอยด์ทำงานน้อยเกินไป (Hypothyroidism) TSH จะถูกสร้างมากขึ้นเพื่อกระตุ้นให้ต่อมธัยรอยด์สร้างธัยรอยด์ฮอร์โมนมากขึ้น ในทางตรงข้ามถ้าต่อมธัยรอยด์ทำงานมากเกินไป (Hyperthyroidism) TSH จะมีระดับลดลงเพื่อลดการกระตุ้นต่อมธัยรอยด์ให้สร้างธัยรอยด์ฮอร์โมนน้อยลง

โรคของต่อมธัยรอยด์

  • ต่อมธัยรอยด์ทำงานน้อยเกินไป (Hypothyroidism)

คือภาวะที่ต่อมธัยรอยด์สร้างฮอร์โมนน้อยเกินไป สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากโรคที่เรียกว่า ธัยรอยด์อักเสบฮาชิโมโต (Hashimoto’s thyroiditis) เกิดจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายต่อต้านต่อมธัยรอยด์ นอกจากนี้ยังเกิดได้จากการได้รับไอโอดีนไม่เพียงพอ ความผิดปกติของต่อมธัยรอยด์ หรือการได้รับการผ่าตัดต่อมธัยรอยด์

อาการสังเกตได้จาก

– รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่มีกำลัง

– อ้วนขึ้น

– ผิวหนังแห้ง เล็บและผมเปราะ

– รู้สึกหนาวง่าย

– ท้องผูก

– ความคิดอ่านช้าลง

– หดหู่ เชื่องซึม

– ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ

– ประจำเดือนมามากและนานกว่าปกติ

  • ต่อมธัยรอยด์ทำงานมากเกินไป (Hyperthyroidism)

คือภาวะที่เกิดจากต่อมธัยรอยด์สร้างฮอร์โมนมากเกินไป สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากโรคที่เรียกว่า โรคเกรฟส์ (Graves’ disease) ซึ่งเกิดจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันของรางกายสร้างสารที่มากระตุ้นต่อมธัยรอยด์มากเกินไป มีอาการตาโปนร่วมด้วยนอกนั้นคุณอาจสังเกตได้จากอาการอื่นๆ เช่น

– มือสั่น หงุดหงิดง่าย

– ขี้ร้อน เหงื่อออกมาก

– น้ำหนักลด

– ผมร่วง

– หัวใจเต้นเร็ว

– กล้ามเนื้ออ่อนแรง เหนื่อยง่าย

– ท้องเสีย ถ่ายบ่อย

– ประจำเดือนมาน้อยกว่าปกติ

 

  • ก้อนในต่อมธัยรอยด์

ยังไม่ทราบสาเหตุการเกิดอย่างแน่ชัด แต่โดยทั่วไปก้อนในต่อมธัยรอยด์นี้มักไม่ทำให้เกิดอาการใดๆ ยกเว้นการคลำก้อนที่คอแต่ถ้าก้อนนี้สร้างธัยรอยด์ฮอร์โมนมากเกินไปก็อาจเกิดภาวะ Hyperthyroidism หรือต่อมธัยรอยด์ทำงานมากไปได้ ส่วนใหญ่ก้อนในต่อมธัยรอยด์ไม่ใช่เนื้อร้าย แต่ก็เคยพบว่าเป็นก้อนมะเร็งได้เช่นกัน

การรักษา

  • ต่อมธัยรอยด์ทำงานน้อยเกินไป

ให้รับประทานยาธัยรอยด์ฮอร์โมนโดยมีการปรับขนาดยาให้เหมาะสม โดยต้องไปตรวจอาการและเจาะเลือดดูเป็นระยะๆ

  • ต่อมธัยรอยด์ทำงานมากเกินไป

รับประทานยาต้านการทำงานของต่อมธัยรอยด์ วิธีต่อไปคือการใช้สารกัมมันตรังสีไอโอดีน แต่ถ้าหากต่อมมีขนาดใหญ่มาก หรือจับสารกัมมันตรังสีไอโอดีนได้น้อยก็อาจจะต้องใช้วิธีผ่าตัดเอาต่อมออก

  • ก้อนในต่อมธัยรอยด์

แพทย์จะให้รับประทานยาเพื่อป้องกันไม่ให้ก้อนโตขึ้น ถ้าข้างในของก้อนเป็นของเหลวหมออาจจะดูดเอาของเหลวออกเพื่อให้ก้อนยุบลง แต่ถ้าพบว่าก้อนมีขนาดใหญ่มากหรือมีเซลล์มะเร็งอยู่ก็จำเป็นที่จะต้องผ่าตัดเอาต่อมธัยรอยด์ออก และอาจจะต้องให้ดื่มสารกัมมันตรังสีไอโอดีนเพื่อทำลายเซลล์มะเร็งที่ยังอาจหลงเหลืออยู่ หลังจากนั้นรับประทานยาธัยรอยด์ฮอร์โมนตลอดไป

 

รูปภาพประกอบและเนื้อหาจาก นิตยสาร HealthToday Thailand กันยายน 2545

1

ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: